GIÁO TRÌNH TỔNG QUAN LẬP TRÌNH PLC MITSUBISHI

---

PHẦN 1 — Tổng quan PLC Mitsubishi

1. PLC là gì?

PLC (Programmable Logic Controller) là bộ điều khiển logic lập trình dùng để:

• Điều khiển máy móc công nghiệp
• Thay thế mạch relay truyền thống
• Hoạt động bền bỉ 24/7 trong môi trường công nghiệp

Ứng dụng:

• Máy đóng gói
• Dây chuyền sản xuất
• Băng tải, thang máy, robot
• Hệ thống HVAC, xử lý nước…

---

2. Các dòng PLC Mitsubishi phổ biến

Dòng	Mức độ	Phổ biến
FX1S / FX1N	Cơ bản	Máy nhỏ
FX3U / FX5U	Trung cấp	Máy tự động
Q Series	Cao cấp	Nhà máy
iQ-R	Rất cao cấp	Industry 4.0

👉 Học PLC Mitsubishi nên bắt đầu FX3U hoặc FX5U

---

3. Phần mềm lập trình PLC Mitsubishi

Phần mềm	Dòng PLC
GX Developer	FX cũ
GX Works2	FX3U, Q
GX Works3	FX5U, iQ-R

👉 Hiện tại khuyến nghị học:

• GX Works2 (phổ biến nhất trong nhà máy VN)
• GX Works3 (tương lai)

---

PHẦN 2 — Nguyên lý hoạt động PLC

Chu trình quét PLC (PLC Scan Cycle)

PLC chạy vòng lặp liên tục:

1. Đọc input (X)
2. Chạy chương trình
3. Xuất output (Y)
4. Lặp lại

Thời gian: 1–10ms

Ví dụ:

• Nhấn nút → PLC đọc → xử lý → bật motor

---

PHẦN 3 — Vùng nhớ PLC Mitsubishi

Đây là phần cực kỳ quan trọng.

Ký hiệu	Ý nghĩa
X	Input
Y	Output
M	Bit trung gian
D	Thanh ghi dữ liệu
T	Timer
C	Counter
S	Step relay

Ví dụ:

• X0 = nút nhấn Start
• Y0 = motor
• M0 = bit trung gian
• D0 = biến số

---

PHẦN 4 — Ngôn ngữ lập trình PLC

PLC Mitsubishi hỗ trợ:

Ngôn ngữ	Tên
Ladder	Ladder Diagram (LD)
STL	Step Ladder
SFC	Sequential Function Chart
ST	Structured Text

👉 90% máy tại VN dùng LADDER

---

PHẦN 5 — Các lệnh cơ bản PLC Mitsubishi

1. Tiếp điểm (Contacts)

Lệnh	Ý nghĩa
NO	Tiếp điểm thường mở
NC	Tiếp điểm thường đóng

Ví dụ:

X0 ----| |--------( Y0 )

Nhấn nút → motor chạy

---

2. SET / RST (Giữ trạng thái)

X0 ---- SET Y0
X1 ---- RST Y0

Start → chạy mãi
Stop → dừng

---

3. Timer (T)

X0 ---- T0 K50
T0 ---- Y0

K50 = 5 giây (FX: 100ms × K)

---

4. Counter (C)

X0 ---- C0 K10
C0 ---- Y0

Nhấn 10 lần → bật output

---

5. Thanh ghi dữ liệu (D)

Ví dụ cộng số:

MOV K100 D0
ADD D0 K50 D1

---

PHẦN 6 — Các khối chức năng quan trọng

1. MOV — Gán dữ liệu

Copy dữ liệu:

MOV D0 D10

2. ADD — Cộng

ADD D0 D1 D2

3. CMP — So sánh

CMP D0 K100

4. MUL / DIV — Nhân chia

---

PHẦN 7 — Bài toán kinh điển PLC Mitsubishi

1. Start – Stop motor (bài nhập môn)

Chức năng:

• Start → chạy
• Stop → dừng

Ladder:

X0 ---- SET M0
X1 ---- RST M0
M0 ---- Y0

---

2. Điều khiển băng tải trễ 5s

X0 ---- T0 K50
T0 ---- Y0

---

3. Đếm sản phẩm

Cảm biến X0 đếm đủ 10 → bật còi

X0 ---- C0 K10
C0 ---- Y0

---

PHẦN 8 — Lập trình Step (S) – tư duy máy tự động

Ví dụ máy đóng gói:

Step	Hoạt động
S0	Chờ Start
S1	Chạy motor
S2	Dừng
S3	Reset

👉 PLC Mitsubishi rất mạnh về Step Ladder.

---

PHẦN 9 — Kết nối thiết bị ngoại vi

PLC Mitsubishi hỗ trợ:

• HMI GOT
• Biến tần Mitsubishi
• Servo Mitsubishi
• Modbus / Ethernet / CC-Link

---

PHẦN 10 — Lộ trình học PLC Mitsubishi

Cấp độ 1 — Cơ bản

• Hiểu Ladder
• Timer / Counter
• Start Stop motor

Cấp độ 2 — Trung cấp

• Xử lý dữ liệu D
• Step Ladder
• Điều khiển nhiều motor

Cấp độ 3 — Nâng cao

• PID
• Servo
• Network
• HMI

---

PHẦN 11 — Bài tập thực hành nên làm

1. Máy băng tải đếm sản phẩm
2. Máy rửa xe tự động
3. Thang máy mini
4. Máy trộn
5. Dây chuyền đóng gói

---

Kết luận

PLC Mitsubishi mạnh ở:

• Ladder đơn giản
• Độ bền cao
• Phổ biến tại nhà máy châu Á
• Tài liệu chính hãng rất đầy đủ (có PDF miễn phí)